Niet iedereen weet op zijn zestiende al welke opleiding bij hem of haar past. En dat hoeft ook niet. Bij Summa kunnen jongeren na hun diploma op het voortgezet onderwijs extra tijd en begeleiding krijgen om zichzelf en opleidingen te ontdekken. Het Keuzejaar is daar een voorbeeld van. Daarnaast biedt Summa ook andere routes waarin jongeren eerst mogen ervaren, proeven en proberen, voordat ze een studiekeuze maken.
Voor Jinte Prein (19) uit Waalre was dat Keuzejaar precies wat ze nodig had. Na de middelbare school wist ze het simpelweg nog niet. “Ik had geen idee wat ik wilde”, zegt ze. In plaats van ‘zomaar iets kiezen’, besloot ze als 16-jarige het Keuzejaar bij Summa te volgen. Inmiddels zit ze in het laatste jaar van de opleiding Onderwijsassistent bij Summa Zorg & Welzijn en werkt ze toe naar haar volgende stap: het conservatorium.
Tijdens haar keuzejaar schreef Jinte het Engelstalig nummer ‘Now I Know Who I Am’ over haar zoektocht naar de juiste opleiding. De songtekst loopt als een rode draad door haar verhaal.
“Je wordt gedurende het jaar wel een beetje gepusht om net iets uit je comfortzone te gaan”, vertelt Jinte. “Niet extreem, maar wel genoeg om jezelf te ontdekken.” Dat merkte ze vooral aan zichzelf. “Aan het begin van het jaar durfde ik bijvoorbeeld nog niet echt voor een klas te staan en te spreken voor mensen. Dat is in dat jaar echt wel veranderd.”
Volgens haar komt dat niet door één moment. “Misschien omdat je een jaar ouder wordt, maar vooral omdat je in dat jaar gewoon heel veel nieuwe dingen doet en mensen leert kennen.”
Wat het keuzejaar voor haar bijzonder maakte, was de afwisseling. “We hebben echt van alles gedaan. Een periode techniek, een periode koken, creatieve dingen. Ik vind het sowieso geweldig om nieuwe dingen te leren en te ontdekken, dus die afwisseling was wel aan mij besteed.”
Soms zat de verrassing in kleine dingen. “Bij techniek was ik ineens plinten aan het maken. Vond ik ook wel vet. Niet per se om er later professioneel iets mee te gaan doen, maar gewoon om ermee bezig te zijn. En handig voor later om te weten hoe het werkt”, lacht Jinte.
In het begin van het schooljaar wist ze nog niets zeker. “Door alles wat we deden ging ik kijken: oké, wat vind ik leuk? Waar ben ik goed in?”
Tijdens het Keuzejaar ging Jinte langs bij verschillende Summa-opleidingen. “Je ziet en probeert veel meer dan je vooraf denkt.” Een belangrijk moment was het project met de muziekopleiding Rock City Institute. Eerder in het jaar had Jinte voor een schoolopdracht een songtekst geschreven over haar zoektocht. Toen ze samen mocht werken met muziekstudenten, viel alles ineens op haar plek. “Het nummer kwam tot leven!” Uiteindelijk trad ze met haar eigen nummer op, op een festival. “Dat vond ik echt heel spannend”, zegt ze. “Je eigen nummer live spelen voor tweehonderd onbekende mensen. Dat is best wel persoonlijk. Maar ik vond het geweldig. Ik was vooral blij dat ik het had gedaan.”
Terugkijkend vindt Jinte zestien jong om al te moeten kiezen. “Je moet een keuze maken wat je misschien wel de rest van je leven gaat doen! Dat is best heftig. Sommige studenten hebben daar geen probleem mee, die weten wat ze willen. Maar ik zie het om me heen dat veel vrienden en vriendinnen een foute keuze maken en uiteindelijk switchen van studie.” Ze zag het verschil toen ze later begon aan haar opleiding als onderwijsassistent. “Na het eerste jaar stopten er studenten die merkten dat de opleiding toch niet bij hen paste. Toen was ik extra blij dat ik het Keuzejaar had gedaan en al goed georiënteerd was.”
Het extra jaar voelde voor haar niet als verloren tijd. “Het is zeker geen weggegooid jaar. Je haalt ook gewoon vakken. Ik heb mijn examens voor Nederlands, Engels en rekenen gehaald, waardoor ik daar nu vrijstellingen voor heb.”
Uiteindelijk werd tijdens het jaar duidelijk wat ze wilde: muziek. “Die richting kwam steeds sterker naar voren.” Toch koos ze heel bewust eerst voor de opleiding Onderwijsassistent, als tussenstap. “Werken met mensen, voor een klas staan. Dat past bij mij.” Haar vervolg stap is ook heel logisch: “Ik wil auditie doen op het conservatorium. Ik ben al bij meerdere open dagen geweest, want uiteindelijk wil ik muziekdocent worden.”
Wat zou je zeggen tegen leerlingen die nu twijfelen?
“Als je het nog niet weet, dan is het echt oké om dat toe te geven. Niet iedereen volgt hetzelfde pad. Sommigen weten heel goed wat ze willen. En voor anderen is een Keuzejaar heel helpend.” Voor haar maakte het een groot verschil. “Ik sta nu veel steviger. Dat was vóór het Keuzejaar echt niet zo.”
